فواید و مضرات آدامس چیست؟ آنالیز خواص و عوارض آدامس جویدن - مجله زیتوا

آدامس چیست و چه ترکیباتی دارد؟

آدامس یه ماده جویدنی نرم و کشسانیه که از گذشته های دور تا حالا برای تفریح، خوشبو کردن دهان و حتی یاری به تمیزی دندان ها استفاده می شده. ساختار این محصول طوریه که برخلاف خوراکی های دیگه هضم نمی شه و موقع جویدن فقط طعم، رنگ و شیرینیش آزاد می شه.

امروزه این ماده با طعم ها و مدل های مختلف بدون قند یا قنددار توی بازار پیدا می شه و از ترکیب مواد مختلفی به دست میاد. شناخت ترکیبات آدامس به ما یاری می کنه دید بهتری نسبت بهش داشته باشیم و بدونیم دقیقا چه چیزی وارد دهانمون می شه. در ادامه می خوایم نگاهی به ترکیبات اصلی و تشکیل دهنده آدامس بندازیم.

ترکیبات آدامس

1- پایه آدامس (Gum Base)

پایه آدامس، در واقع هسته اصلی و هضم نشدنی این محصوله که بافت لاستیکی و کشسانی رو بهش می ده و از ترکیب پلیمرها، رزین ها و موم ها ساخته می شه. این ماده باعث می شه بتونید آدامس رو برای مدت طولانی بجوید، بدون اینکه توی آب حل بشه یا از هم بپاشه. کیفیت و خلوص این پایه نقش خیلی مهمی در نرمی، کشسانی و سلامت استاندارد آدامس داره.

2- عوامل شیرین نماینده (Sweeteners)

شیرین نماینده ها وظیفه دارن طعم شیرین و خوشایندی به آدامس بدن که شامل قندهای معمولی یا قندهای مصنوعی مثل زایلیتول و سوربیتول می شن. توی آدامس های بدون قند، از جایگزین های کم کالری استفاده می کنن تا علاوه بر محافظت از دندان ها، جلوی پوسیدگی اون ها گرفته بشه. این ترکیبات بیشترین میزان شیرینی رو توی همون دقایق اول جویدن آزاد می کنن.

3- طعم دهنده ها و اسانس ها (Flavorings)

اسانس ها و طعم دهنده ها شامل مواد طبیعی یا مصنوعی هستن که طعم هایی مثل نعناع، دارچین، میوه های مختلف یا طعم های خنک رو به آدامس می دن. این مواد باعث می شن جویدن آدامس لذت بخش تر بشه و بوی بد دهان خیلی زود از بین بره. میزان و نوع این اسانس ها مستقیما روی موندگاری طعم آدامس تاثیر می ذاره.

4- نرم نماینده ها (Softeners)

نرم نماینده ها ترکیباتی مثل گلیسیرین یا روغن های گیاهی هستن که رطوبت پایه آدامس رو حفظ می کنن و اجازه نمی دن داخل بسته بندی خشک یا سفت بشه. وجود این مواد یاری می کنه بافت آدامس موقع جویدن، کاملا نرم، انعطاف پذیر و یکدست بمونه. بعلاوه باعث می شن طعم و شیرینی به طور یکنواخت در طول مدت جویدن پخش بشه.

5- رنگ دهنده ها (Coloring Agents)

رنگ دهنده ها مواد طبیعی یا مصنوعی هستن که برای مجذوب نماینده تر شدن و ایجاد رنگ های متنوع به آدامس اضافه می شن تا آدامس، ظاهر مجذوب نمایندهی برای خریدار داشته باشه. این رنگ ها معمولا از ترکیبات مجاز خوراکی انتخاب می شن که در برابر گرما و اسیدهای محیط دهان پایداری خوبی دارن. استفاده از این رنگ ها هیچ تأثیری روی طعم و بافت آدامس نداره و بیشتر جنبه ظاهری داره.

6- عوامل پوششی (Coating Agents)

عوامل پوششی موادی مثل موم های طبیعی، شامل موم کارنوبا هستن که روی سطح آدامس های دراژه یا بالشتی کشیده می شن تا لایه بیرونی اون ها ترد و براق بشه. این لایه محافظ نمی ذاره آدامس ها توی بسته به هم بچسبن یا رطوبت محیط رو به خودشون بگیرن. تازه، موقع گاز زدن اولیه، همین پوسته ترد، به سرعت خرد می شه و حس متفاوتی بهتون می ده.

در صورت تمایل انواع آدامس رو می تونید به روش حضوری از فروشگاه های بخرید.

جویدن آدامس چه فوایدی دارد؟

جویدن آدامس فارغ از یک تفریح ساده، فواید شگفت انگیزی برای سلامت دهان، عملکرد مغز و کاهش استرس روزمره به همراه داره. آگاهی از این فواید آدامس بهتون یاری می کنه تا از این عادت به شکل درستی در طول روز بهره ببرید. در ادامه قصد داریم مهم ترین فواید جویدن آدامس رو به صورت دقیق تر آنالیز کنیم.

خواص و فواید جویدن آدامس بعد از غذا

1- تحریک و افزایش ترشح بزاق

جویدن آدامس مخصوصا آدامس های بدون قند، غدد بزاقی دهان رو تحریک می کنه و میزان ترشح بزاق رو چندین برابر افزایش می ده. این افزایش بزاق مثل یک سیستم دفاعی طبیعی عمل می کنه که با خنثی سازی اسیدهای مخرب، به پاکسازی دندان ها یاری می کنه. این روند نقش بسیار مؤثری در جلوگیری از پوسیدگی دندان ها و حفظ سلامت لثه ها داره.

2- بهبود تمرکز و تقویت عملکرد مغز

نتایج برخی پژوهش ها نشون می دن که حرکت فک و جویدن آدامس جریان خون و اکسیژن رسانی به مغز رو به طور قابل توجهی افزایش می ده. این فرآیند باعث هوشیاری بیشتر، بهبود حافظه کوتاه مدت و افزایش تمرکز به خصوص موقع کار یا درس خواندن می شه. به همین علت خیلی ها ترجیح می دن در شرایط حساس یا موقع مطالعه از آدامس استفاده نمایند.

3- یاری به کاهش استرس و اضطراب

حرکت ریتمیک و مداوم فک در زمان جویدن آدامس تتثیر مستقیمی روی کاهش سطح هورمون کورتیزول یا همون هورمون استرس داره. این کار مثل یک تخلیه عصبی ملایم عمل می کنه و تنش های روزمره، اضطراب و حتی عادت های عصبی رو کاهش می ده. خیلی از افراد از این روش ساده برای آرامش بیشتر در موقعیت های استرس زا یاری می گیرن.

4- کاهش خشکی دهان و رفع بوی بد

جویدن آدامس با تحریک مستمر جریان بزاق، رطوبت مورد احتیاج محیط دهان رو تأمین می کنه و خشکی آزاردهنده اون رو رفع می کنه. بعلاوه اسانس های خوشبونماینده موجود در آدامس مخصوصا با طعم نعناع، خیلی زود بوی ناخوشایند دهان رو از بین می برن. این ویژگی باعث می شه دهان شما در طول روز همواره حس تازگی و طراوت داشته باشه.

5- یاری به ترک سیگار و پرخوری کاذب

جویدن آدامس می تونه یک جایگزین عالی و سرگرم نماینده برای کسایی باشه که قصد ترک سیگار رو دارن یا می خوان جلوی ریزه خواری های مضر رو بگیرن. این کار دست و دهان شما رو مشغول نگه می داره و به مرور زمان احتیاج به خوردن تنقلات پرکالری یا سیگار رو کم می کنه. در نتیجه، این روش ساده نقش موثری در کاهش وزن و بهبود سلامت عمومی بدن ایفا می کنه.

6- تسریع بهبودی سیستم گوارش بعد از جراحی

گاهی اوقات پزشک ها جویدن آدامس رو بعد از عمل های جراحی شکمی به بیماران پیشنهاد می دن تا به بازگشت سریع تر حرکات روده یاری کنه. این تحریک مکانیکی به سیستم گوارش سیگنال می ده که بدن آماده هضم غذاست و به کاهش نفخ و یبوست یاری می کنه. این راه حل ساده فرآیند ریکاوری و بازگشت به شرایط عادی رو خیلی راحت تر می کنه.

7- فواید آدامس جویدن برای گوش

موقع پرواز با هواپیما یا رانندگی در جاده های کوهستانی، تغییرات ناگهانی فشار هوا، اغلب باعث گرفتگی و درد آزاردهنده در گوش ها می شه. جویدن آدامس با تحریک مداوم عضلات فک و ترشح بزاق، به باز شدن شیپور استاش و تنظیم فشار داخل گوش یاری بزرگی می کنه. این ترفند ساده و کاربردی مانع ایجاد حس کیپ شدن گوش ها می شه و سفر رو خیلی راحت تر می کنه.

8- کاهش احتمال خونریزی لثه

جویدن مداوم آدامس های بدون قند با تحریک ترشح بزاق، نقش مهمی در تقویت سیستم دفاعی دهان و ضدعفونی کردن محیط لثه ها داره. این جریان بزاق سرشار از مواد معدنی، باکتری های مضر رو پاکسازی می کنه و به مرور زمان التهاب بافت لثه رو کاهش می ده. در نتیجه، این عادت ساده می تونه احتمال خونریزی و حساسیت های لثه رو به شکل چشمگیری پایین بیاره.

9- فواید آدامس برای لاغری

شاید جالب باشه بدونید که حرکت مداوم عضلات فک در زمان جویدن آدامس بی تأثیر نیست و به از بین رفتن حدود 50 کیلوژول (نزدیک به 12 کالری) انرژی در هر ساعت یاری می کنه. هرچند این میزان سوزاندن انرژی خیلی زیاد نیست، اما باز هم به عنوان یک فعالیت سبک در کنار کارهای روزمره به افزایش جزئی متابولیسم بدن یاری می کنه. این ویژگی نشون می ده که حتی جویدن ساده هم بی حساب و کتاب نیست!

فواید آدامس جویدن برای صورت

جویدن اصولی آدامس می تونه فراتر از خوش بو کردن دهان باشه و فواید قابل توجهی برای فرم و سلامت صورت داشته باشه که مهم ترین اون ها شامل موارد زیر می شه:

10- تقویت عضلات فک و زاویه سازی صورت

حرکت مداوم فک، عضلات جونده رو درگیر و تقویت می کنه که این موضوع به مرور زمان می تونه به برجسته تر شدن خط فک یاری کنه، البته به شرط این که تعادل رو رعایت کنید تا آسیبی به مفصل فک نرسه.

11- بهبود تقارن عضلانی صورت

اگر آدامس رو با هر دو طرف دهان بجوید، به تقویت متوازن عضلات سمت چپ و راست صورت یاری می کنید و از ایجاد عدم تقارن عضلانی جلوگیری خواهید کرد.

12- افزایش جریان خون پوست صورت

انقباض عضلات در حین جویدن، گردش خون رو در مویرگ های صورت و سر افزایش می ده که به اکسیژن رسانی بهتر سلول ها و طراوت پوست یاری می کنه.

13- کاهش پف و بهبود تخلیه لنفاوی

حرکات ریتمیک فک به جریان بهتر مایعات لنفاوی در صورت یاری نموده و باعث کاهش احتباس مایعات و پف صبحگاهی ناحیه چشم می شه.

مضرات جویدن زیاد آدامس چیست؟

هر چقدر که جویدن آدامس در حد اعتدال، می تونه برای سلامتی مفید باشه، زیاده روی در اون یا استفاده مداوم ازش می تونه عوارض ناخواسته ای رو برای بدن به همراه داشته باشه. خیلی از ما بدون اینکه متوجه باشیم ساعت ها آدامس می جویم و به فک، دندان و گوارشمون فشار میاریم. آشنایی با این مضرات آدامس یاری می کنه تا تعادل رو رعایت کنیم و آسیب کمتری به جسم مون بزنیم. در ادامه قصد داریم مهم ترین عوارض زیاده روی در جویدن آدامس رو آنالیز کنیم.

1- آسیب به مفصل فک و بروز درد مزمن

جویدن طولانی مدت و مداوم آدامس فشار زیادی به مفصل گیجگاهی-فکی (TMJ) و عضلات اطراف اون وارد می کنه. این فشار بیش از حد، به مرور زمان می تونه باعث خستگی عضلانی، درد در ناحیه فک، سردرد و حتی ایجاد صداهای ناهنجار موقع باز و بسته کردن دهان بشه. به همین علت متخصصان توصیه می کنن از جویدن های چندین ساعته و مداوم کاملا خودداری کنید.

2- مضرات آدامس برای معده

موقع جویدن آدامس، ناخودآگاه حجم زیادی از هوا رو می بلعید که این هوای اضافی وارد سیستم گوارش شده و باعث نفخ، دل پیچه و گاز معده می شه. از طرف دیگه، ترشح مداوم بزاق به معده سیگنال می ده که غذا داره وارد بدن می شه، در حالی که هیچ غذایی دریافت نمی شه. این موضوع باعث ترشح اسید معده و در نتیجه تحریک دیواره معده، سوزش سر دل و مسائل گوارشی می شه.

3- پوسیدگی دندان ها در اثر قند بالا

اگر از آدامس های قنددار بهره ببرید، باکتری های دهان از این قندها تغذیه نموده و اسید فراوری می کنن که به مرور زمان مینای دندان رو از بین می بره. حتی اگه آدامس بدون قند باشه، باز هم برخی از اسانس های اسیدی موجود در اون، می تونن در درازمدت مینای دندان رو ضعیف کنن. بنابراین جویدن بیش از حد، اصلا برای سلامت دندان ها گزینه مناسبی نیست.

4- شل شدن پرکردگی ها و آسیب به ترمیم های دندانی

چسبندگی و بافت لاستیکی آدامس می تونه به مرور زمان، روی پرکردگی های قدیمی، روکش ها، ایمپلنت ها یا بریس های ارتودنسی تأثیر بذاره. جویدن مداوم باعث می شه این ترمیم ها شل بشن یا حتی از جای خودشون کنده بشن و هزینه های زیادی رو روی دستتون بذارن. کسانی که دندان های ترمیم شده زیادی دارن باید خیلی بیشتر مراقب این موضوع باشن.

5- ایجاد سردردهای تنشی مداوم

فشار ممتد و انقباض مداوم عضلات فک، صورت و شقیقه ها در اثر جویدن طولانی آدامس می تونه به مرور زمان به سردردهای تنشی مزمن تبدیل بشه. این سردردها معمولا از ناحیه فک آغاز می شن و به سمت سر و گردن تیر می کشن و آرامش فرد رو به هم می زنن. خیلی از افرادی که دچار سردردهای مبهم می شن، متوجه نیستن که این مشکل ریشه در عادت جویدن آدامسشون داره.

6- مضرات آدامس برای معده

وقتی بدون وقفه آدامس می جوید، مغز و سیستم گوارش فریب می خورن و تصور می کنن که غذای واقعی در راهه. به همین علت غدد معد آغاز به ترشح اسید و آنزیم های گوارشی می کنن. از اون جایی که هیچ ماده غذایی برای هضم وارد معده نمی شه، این اسید اضافی به دیواره معده آسیب می رسونه و زمینه رو برای بروز ورم معده، سوزش سر دل و زخم های گوارشی فراهم می کنه.

7- فراوری نفخ و دردهای شکمی

عمل جویدن مداوم باعث می شه تا ناخودآگاه، کلی هوا داخل سیستم گوارشتون بره. این هوای محبوس شده در لوله های گوارشی کم کم جمع می شه و باعث نفخ شدید، دل پپچه و دردهای مبهم شکمی می شه. این مشکل مخصوصا برای کسایی که از قبل مسائل گوارشی یا سندرم روده تحریک پذیر دارن، خیلی آزاردهنده تره.

8- خطر آزادسازی مواد سمی و نوروتوکسین ها

برخی از آدامس های صنعتی و بی کیفیت ممکنه شیرین نماینده های مصنوعی مثل آسپارتام داشته باشن که تجزیه شون توی بدن به مرور زمان مواد شبه سمی و نوروتوکسین ها رو آزاد می کنه. مصرف طولانی مدت و زیاد این ترکیبات شیمیایی می تونه روی سیستم عصبی تأثیر بذاره و مسائلی مثل سردردهای مزمن، سرگیجه یا حتی کاهش تمرکز رو براتون به همراه داشته باشه.

روزانه چه مدت می توان آدامس جوید؟

مدت زمان مجاز و استاندارد برای جویدن آدامس، یکی از نکات مهمیه که برای جلوگیری از عوارض اون باید رعایت کنید. به طور کلی، متخصصان سلامت توصیه می کنن که زمان جویدن آدامس در طول روز نباید خیلی طولانی باشه.

برترین زمان برای جویدن آدامس بلافاصله بعد از صرف وعده های غذایی صبحانه، ناهار یا شام و حداکثر به مدت 10 تا 15 دقیقه هست. در این بازه زمانی کوتاه، هم بزاق کافی برای خنثی کردن اسیدهای دهان ترشح می شه و هم به دندان ها و مفصل فک آسیبی نمی رسه.

اگر بخوایم نگاه کلی داشته باشیم، مجموع زمان جویدن آدامس در طول روز نباید از 20 الی 30 دقیقه بیشتر بشه. زیاده روی در این زمان و تبدیل اون به یک عادت ممتد در تمام طول روز، فک، دندان ها و سیستم گوارشتون رو در معرض آسیب های جدی قرار می ده. رعایت همین کارهای ساده یاری می کنه تا بدون نگرانی از فواید آدامس بهره مند بشید.

چه افرادی باید در جویدن آدامس احتیاط نمایند؟

با در نظر گرفتن فواید و مضرات آدامس، برخی از گروه ها باید در مصرف اون حواسشون رو خیلی جمع کنن تا دچار مشکل نشن. اگه جزو دسته های زیر هستید، بهتره پیش از عادت کردن به جویدن آدامس، احتیاط رو جدی بگیرید:

مبتلایان به مسائل مفصل فک: افرادی که در ناحیه فک دچار دردهای مزمن یا صداهای ناهنجار هستن، حرکت مداوم فک می تونه دردشون رو به شدت تشدید کنه.

افراد با ارتودنسی، ایمپلنت و روکش: افرادی که دندان هاشون رو ترمیم کردن یا بریس دارن، به خاطر خاصیت چسبندگی آدامس و خطر جابه جایی یا آسیب به ترمیم ها باید از اون دوری کنن.

افراد دارای مسائل گوارشی: کسایی که از زخم معده، رفلاکس اسید یا سندرم روده تحریک پذیر (IBS) رنج می برن، ترشح غیرضروری اسید و بلع هوا در نتیجه جویدن آدامس، وضعیتشون رو بدتر می کنه.

افراد مستعد به سردردهای تنشی: در افرادی که به سردردهای مزمن یا میگرن دچارن، انقباض ممتد عضلات فک و شقیقه ها می تونه محرک آغاز سردرد باشه.

بچه ها خردسال: بچه های کوچک به خاطر عدم آگاهی کافی و خطر بالای بلعیدن اتفاقی آدامس و مسدود شدن راه تنفسی نباید به آدامس دسترسی داشته باشن.

آیا قورت دادن آدامس خطرناک است؟

خیلی هامون از دوران بچگی شنیدیم که قورت دادن آدامس باعث می شه تا سال ها توی معده بمونه یا به روده ها بچسبه، اما واقعیت این طور نیست. درسته که سیستم گوارش ما نمی تونه پایه پلیمری و لاستیکی آدامس رو هضم کنه، اما دستگاه گوارش کاملا این توانایی رو داره که اون رو مثل بقیه مواد غیرقابل هضم، با یاری حرکات دودی روده به سمت بیرون راهنمایی کنه. بنابراین قورت دادن اتفاقی یک آدامس معمولا خطری نداره و طی چند روز از بدن دفع می شه.

با این حال، قورت دادن مکرر یا بلعیدن آدامس های بزرگ، مخصوصا در بچه ها خردسال می تونه خطرساز باشه و باعث انسداد دستگاه گوارش یا مسدود شدن مجاری تنفسی بشه. به همین دلیل، با اینکه قورت دادن یک باره اون فاجعه بار نیست، اما نباید به یک عادت تبدیل بشه.

سوالات متداول درباره فواید و مضرات آدامس

1- آیا آدامس به خوشبو شدن دهان یاری می نماید؟

بله. جویدن آدامس های طعم دار به ویژه با عصاره نعناع، با تحریک ترشح بزاق و تمیز کردن ذرات ریز غذا، موقتا بوی بد دهان رو از بین می بره، البته این کار جای مسواک و نخ دندان رو نمی گیره.

2- جویدن آدامس چه تأثیری بر ترشح بزاق دارد؟

جویدن آدامس غدد بزاقی رو تحریک می کنه و میزان ترشح بزاق رو خیلی بیشتر می کنه. این بزاق اضافی یاری می کنه تا اسیدهای دهان خنثی بشن و از مینای دندان بهتر محافظت بشه.

3- آیا جویدن آدامس باعث سردرد یا درد فک می گردد؟

بله، زیاده روی در جویدن آدامس با فشار مداوم روی مفصل فک و عضلات صورت، می تونه باعث خستگی عضلانی، دردهای مزمن فک و ایجاد سردردهای تنشی بشه.

4- مضرات آدامس برای دندان پر شده چیست؟

جویدن آدامس می تونه برای دندان های پرشده دردسرهایی رو به همراه داشته باشه، چون بافت چسبناک و لاستیکی اون موقع جویدن مداوم، فشار محکمی به مواد ترمیمی وارد می کنه. این کشش و چسبندگی پیوسته، به مرور زمان باعث شل شدن، ترک خوردن یا حتی کنده شدن پرکردگی های قدیمی، روکش ها و ایمپلنت ها می شه و هزینه های زیادی رو روی دستتون می گذاره.

مطالب مرتبط با این نوشته

پست مرتبطی وجود ندارد